Verstedelijking

Urbanisatie heeft ook zijn positieve kanten!

Na aanleiding van het vak sociologie kijk ik naar de wereldwijde verstedelijking. De wereldwijde groei van steden zal een grote invloed hebben in de 21e eeuw. Door veel mensen wordt verstedelijking als een groot probleem gezien. Vooral in armere landen zou het leiden tot milieuschade. In het artikel ‘steeds meer Afrikanen zijn te dik’ krijgt de verstedelijking de schuld van het toenemende overgewicht onder de Afrikaanse bevolking. Er zijn dus veel geluiden over de negatieve kant van urbanisatie. Over het algemeen wordt er maar weinig verteld over de positieve kant van de wereldwijde verstedelijking die nu plaatst vind. Reden genoeg om de positieve kanten eens te gaan belichten.

Historie & Toekomst.

Verstedelijking vindt al gelange tijd plaatst. In de oudheid waren er al verschillende steden. Doordat tijdens de agrarische revolutie de voedselproductie verbeterde, was er sprake van surplusproductie. Surplusproductie houdt in dat boeren meer voedsel konden produceren dan ze werkelijk nodig hadden. Hierdoor was er handel mogelijk, en boeren gingen zich specialiseren. Ook ontstonden er nieuwe ambachten. Handelaren gingen zich organiseren in steden. Een belangrijke oorzaak van de trek naar de stad is dus surplusproductie. Doordat mensen in steden gingen wonen, zijn ze grotendeels afhankelijk van het platteland, omdat daar de voedselproductie plaats vind. Rond 1500 trokken veel mensen naar de steden, omdat toen de arbeidsdeling verder toenam door het opkomende handelskapitalisme. Ook tijdens de industriële revolutie trokken velen naar de steden om te gaan werken in fabrieken. Misoogsten, bevolkingsgroei, een gebrek aan landbouwgrond en immigratie deden de steden verder groeien. Dankzij het verbeteren van de vervoersmiddelen en infrastructuur werden mensen in steden minder afhankelijk van de directe steden in de omgeving. Een steeds groter aantal stedelingen kon leven van het op grote afstand aangevoerde voedsel. Tegelijkertijd eisten de fabrieken steeds meer arbeiders. Verstedelijking was dus ook een oorzaak als gevolg van de industriële revolutie. Moment is het verstedelijkingsproces in Europa over zijn hoogtepunt heen. In Europa en Noord-Amerika wonen de meeste mensen al veel langer in steden. Voor Europa geldt dat ongeveer 70 procent van de bevolking in een stad woont. Noord-Amerika is het meest verstedelijkte gebied ter wereld: daar woont 82 procent van de bevolking in steden

Dit is niet het geval in derde wereldlanden, en in landen met opkomende economieën. De verstedelijking in Latijns Amerika en Zuid-Azië is later begonnen, en is nog volop in gang. Ook is de groei van steden massaler en verloop het veel sneller. De oorzaak van de verstedelijking ligt in deze landen ook anders. Niet de sterke ontwikkeling van de Industrie, maar armoede op het platte land zijn vaak de reden om naar steden te trekken. In ontwikkelingslanden worden veel mensen naar de stad verdreven vanwege oorlog, onveiligheid, mislukte oogsten en klimaatverandering zoals droogte en overstromingen. Dit lijdt tot werkeloosheid, armoede, en soms uitgereikte krottenwijken en milieuvervuiling. Vooral in Afrika, Azië, Zuid-Amerika en het Caribisch gebied neemt de urbanisatie fors toe. Tussen 2000 en 2030 stijgt het aantal mensen dat in de stad woont in Azië van 1,36 naar 2,64 miljard. In Latijns-Amerika en het Caribisch gebied neemt het aantal stadsinwoners van 394 toe naar 609 miljoen en in Afrika stijgt de stedelijke bevolking maar liefst van 294 naar 742 miljoen. De helft van de wereldbevolking woont op dit moment in steden, een record. De groei van steden is onvermijdelijk, en moeilijk tegen te houden. Daarom moeten we kijken naar de mogelijkheden die verstedelijking biedt, in plaatst van alleen de problemen weer te geven.

Gevolgen en effecten.

Politiek

Zoals ik al zei is de groei van steden momenten massaler en verloopt het veel sneller. Dit zorgt voor ruimtegebrek. Migranten kunnen vaak geen betaalbare woning vinden, en vestigen zich in sloppenwijken aan de rand van steden.

Volgens Thoraya Ahmed Obaid, voorzitter van het Bevolkingfonds, moeten overheden en bestuurders af van de afkeer tegen verstedelijking. “Geen enkel geïndustrialiseerd land heeft ooit een significante economische groei bereikt zonder urbanisatie. Armoede concentreert zich in steden, maar steden vertegenwoordigen ook het beeld van hoop voor mensen die aan armoede willen ontsnappen.”

Het bevolkingsfond wil dan ook een omslag in de manier waarop overheden omgaan met de groei van steden. In plaats van mensen te ontmoetingen zouden ze ruime moeten creëren om de mensen te kunnen opvangen.

Een van de mogelijkheden die verstedelijking biedt, is de wereldwijde emancipatie van vrouwen. Op het platteland is er voor veel vrouwen geen onderwijs weggelegd. Doordat de afhankelijkheden in steden afneemt, zal de emancipatie toenemen. In steden is er meestal meer sociale politiek en economische participatie voor vrouwen. Waarschijnlijk omdat er individualisering optreedt in steden, en mensen minder afhankelijk van elkaar worden op het gebied van inkomen.

Economie

Ook leidt urbanisatie over het algemeen tot economische groei. Hoe groter de markt, des te groter der arbeidsdeling en specialisatie, des te groter de economische groei. Een van de grote voordelen van verstedelijking ligt hem dus in de centralisering van kennis in de economie. Door de wereldwijde stijging van de voedselproductie door automatisering en schaalvergroting zal het aantal werkende mensen in de landbouw verder afnemen. Een wereldwijde mechanisering en industrialisering zullen op de lange termijn lijden tot een hogere materiele welvaart, en de armoede doen afnemen.

Ook zijn gezondheidsvoorzieningen beter toegankelijk zijn in steden. Gemiddeld zijn bevolkingen in steden gezonder dan landgenoten op het platteland. Een verstedelijkte bevolking heeft meer economische mogelijkheden, en een betere toegang tot medische zorg en onderwijs.

De rol van de landbouw zal waarschijnlijk ook toenemen. Door toenemende vraag van landbouwproducten en voedsel vanuit steden zal de werkgelegenheid toenemen. Door een stijgende welvaart zal de vraag naar onder ander vlees stijgen. Ook is er wereldwijd minder landbouwgrond beschikbaar doordat steeds meer bedrijven investeren in palmolie.

Affectief

Op de lange termijn zal door verstedelijking waarschijnlijk de overgang van een Gemeinschaf naar een Gesellschaft plaats. Deze theorie van Ferdinand Tönnies laat zien dat er na verloop van tijd minder affectieve bindingen zijn. Door dit individualiseringsproces zullen mensen minder afhankelijk van elkaar zijn. Ook zal het civilisatieproces van Elias plaat vinden. De gedragsstandaarden zullen zich ontwikkelen in steden.

Cognitief

Kennis die mensen opdoen ontlenen ze vaak aan de directe omgeving. Doordat bij verstedelijking de mensen centraler georganiseerd zijn, zal de spreiding van kennis sneller toenemen. Door spreiding van kennis en het verbeteren van de bestaanszekerheid, zal de betekenis van religie doen afnemen.

Net als in de economie vindt er soortgelijke verandering plaats in het onderwijs. Door de centralisatie van kennis en specialisatie zal de wetenschap zich beter kunnen ontwikkelen. Een steeds groter deel van de bevolking zal kennis maken met de technieken en kennis in de bestaande steden.

Conclusie;

Door centralisatie van kennis, economie en politiek zal de materiele welvaart toenemen, en op de langere termijn de armoede doen verminderen.